Hand holding needle and thread.

Ffasiwn ar ddogn: cynghorion ar gyfer heddiw

Mae Sue Baughan, Cydlynydd Tîm yn WRAP, yn cael ei hysbrydoliaeth yn arddangosfa Steil Stryd y 1940au yn Amgueddfa’r Rhyfel Imperialaidd.

Mae’r arddangosfa ‘Fashion on the Ration: 1940s Street Style’ yn Amgueddfa’r Rhyfel Imperialaidd yn edrych ar ffasiwn yn ystod Prydain yn y 1940au, ac yn dangos sut oedd pobl yn dod o hyd i ffyrdd newydd o wisgo wrth i ddogni dillad wasgu. Cefais fy ysbrydoli gan yr arddangosfa i feddwl am y gwersi y gellir eu cymhwyso i’r modd rydym ni’n prynu, yn gwisgo ac yn gofalu am ddillad heddiw.

Dogni dillad

Dechreuodd y dogni ar ddillad ym 1941 a pharhaodd hyd nes 1949. Roedd siopwyr yn cael eu hatgoffa’n gyson fod angen iddynt gynllunio’n ofalus wrth brynu dillad.

Ein cyngor ni:

  • I arbed arian ar brynu dillad, ceisiwch brynu dillad y gallwch eu cymysgu a’u cydweddu, a dillad y byddwch yn gallu’u gwisgo ar sawl achlysur ac ym mhob tymor.

Siopa am ddillad

Roedd yr un gwerth pwyntiau i bob math o eitemau dillad, beth bynnag oedd eu pris neu ansawdd. Gallai siopwyr mwy cyfoethog fforddio prynu dillad a fyddai’n para, tra byddai’n rhaid i rai eraill ddefnyddio’r un nifer o gwponau i brynu dillad rhatach a allai dreulio yn hanner yr amser.

Ein cyngor ni: Meddyliwch cyn i chi brynu dilledyn:

  • A yw hwn wir yn bryniant da?
  • A fydd yn dal i ffitio/yn ffasiynol mewn ychydig flynyddoedd?
  • A yw wedi’i wneud yn dda?
  • A fydd yn treulio’n dda wrth i mi ei wisgo?
  • A allaf ei ddefnyddio mewn tymhorau/blynyddoedd i ddod?
  • A fydd yn golchi’n dda?
  • A ellir ei ail-wneud yn rhywbeth arall ar ddiwedd ei oes?

Dillad ‘Utility’

Woman wearing Utility clothing.

Cyflwynodd y llywodraeth y cynllun dillad Utility, yn seiliedig ar gynhyrchu effeithlon a llai o wastraff. Roedd hwn yn creu dillad a oedd yn fforddiadwy ac o ansawdd da sicr.

Ein cynghorion ni:

  • Edrychwch ar ba mor dda y mae dilledyn wedi’i wneud cyn i chi benderfynu ei brynu.
  • Prynwch yr ansawdd gorau y gallwch ei fforddio.
  • Prynwch steiliau clasurol gan y dylent bara’n ffasiynol am gyfnod hwy.

Mannau cyfnewid dillad

Gallai menywod fynd â’r dillad yr oedd eu plant wedi tyfu allan ohonynt, ac roeddent yn cael pwyntiau yr oedd modd eu “gwario” ar ddillad eraill yn y man cyfnewid. Roedd mamau yn cael eu hannog hefyd i brynu dillad plant meintiau mwy fel bod modd eu tynnu i mewn gyntaf, ac yna’u gollwng allan yn raddol wrth i’r plentyn dyfu.

Ein cynghorion ni:

  • Ceisiwch basio dillad ymlaen i rai eraill eu defnyddio pan fydd eich plant wedi tyfu allan ohonynt, drwy grwpiau fel eich NCT lleol neu fannau cyfnewid gwisgoedd ysgol.
  • Caniatewch le i dyfu pan fyddwch yn prynu dillad plant. Rhowch elastig yn y gweisg a’u gadael allan fel bo’r angen.
  • Rhowch hem ar drowsusau fel bod modd eu gollwng yn hawdd wrth i’ch plentyn dyfu.

Bodlonwch a thrwsiwch

Roedd pobl yn cael eu hannog i wneud i’w dillad bara’n hirach, ac roedd dosbarthiadau ledled y wlad yn addysgu’r sgiliau perthnasol iddynt. Oherwydd prinderau, roedd angen defnyddio defnyddiau gyda dychymyg, gan ailgylchu ac adnewyddu hen ddillad.

"Make do and mend" book cover.

Ein cynghorion ni:

  • Byddwch yn greadigol!  Peidiwch â thaflu dillad – ewch ati i’w hail-wneud neu’u hail-ddefnyddio os oes modd.
  • Trwsiwch ddillad cyn gynted ag y gwelwch rwyg, twll neu fotwm coll. Dylai hyn barhau eu bywyd ac arbed arian i chi

Golwg a gwedd

Daeth yn anffasiynol i gael eich gweld mewn dillad a oedd yn rhy grand yr olwg, ond roedd disgwyl i fenywod ddangos morâl drwy ofalu am eu golwg bersonol. Daeth colur a steiliau gwallt yn bwysicach, a byddai llawer o fenywod yn creu ategolion cartref arloesol.

Ein cynghorion ni:

  • Meddyliwch am ffyrdd creadigol o wneud mwy o’r dillad sydd gennych yn barod, er enghraifft drwy ychwanegu ategolion atynt.
  • Benthycwch/cyfnewidiwch ategolion gyda ffrindiau a theulu i greu’r amrywiadau.

Mae’r arddangosfa Fashion on the ration: 1940s Street Style i’w gweld yn Amgueddfa’r Rhyfel Imperialaidd hyd nes 31 Awst 2015.