Buttons spilling out of a glass jar.

Make do and mend

Mae’r blogiwr gwadd, Angela Foster, o Sew Angelic Threads, yn esbonio pam mae Make Do and Mend yn parhau i fod yn berthnasol heddiw.

Bues i’n bodio trwy fy nghopi o Make Do and Mend, a gyflwynwyd gan y Weinyddiaeth Gwybodaeth, a dechreuais feddwl.

Fe’i gyflwynwyd yn gyntaf ym 1943, a chafodd ei ysgrifennu i ddangos i ni sut i wneud pob defnydd posibl o’n dillad ac eitemau’r cartref. Er nad wyf yn hyrwyddo pob awgrym yn y llyfr, oni allem ni oll wneud mwy i ailgylchu, uwchgylchu, trwsio ac adnewyddu?

Er enghraifft, ydych chi’n taflu dillad da i ffwrdd yn lle eu trwsio nhw? Ydych chi’n eu glanhau nhw cyn eu storio nhw? Rydw i’n gwneud hynny. Pam? Yn syml, os byddwch yn gofalu am eich dillad a’ch ategolion, byddant yn para’n hwy. Wrth ddarllen y llyfr, cefais fy atgoffa o rai o’m hoff awgrymiadau:

  • Mae’n bwysig peidio â storio dillad neu esgidiau hyd nes eich bod chi wedi’u hawyru neu eu glanhau. Bydd cotiau sy’n cael eu storio pan maen nhw’n llaith yn datblygu aroglau llwydni.
  • Gallwch wneud dillad newydd o hen rai: gallwch ddatod pwythau cot, glanhau neu olchi’r rhannau’n ofalus, yna gwneud sgertiau allan ohonynt. Gallwch ail-wneud dillad plant gan ddefnyddio ochr anghywir y ffabrig fel ochr tu blaen newydd.
  • Ydych chi’n taflu hen grysau-t yn lle eu torri nhw’n ddarnau fel clytiau a carpiau glanhau? Rwy’n eu defnyddio ar gyfer y cwysed pan fyddaf yn gwneud nicers, ac os nad ydych yn fy nghredu i, cymerwch gipolwg ar fy mlog.
  • Tynnwch y llewys oddi ar grys nad ydych yn ei wisgo mwyach, gwnewch gwlwm dolen allan o’r llewys i’w glymu o gwmpas y gwddf i roi bywyd newydd iddo.
  • Peidiwch â thaflu dillad nad ydynt yn ffitio. Roeddwn i’n arfer gwisgo dillad maint 8 (wel, roeddwn i’n sengl ac yn byw ar gawl!) ac rwyf bellach yn gwisgo dillad maint 12, gyda wardrob yn llawn dillad bach. Mae gen i rai siwtiau bach yr oeddwn yn arfer eu gwisgo i’r gwaith, felly ar hyn o bryd, rwy’n eu tynnu ar led ac yn defnyddio’r sgertiau i ychwanegu paneli at y siacedi i’w gwneud nhw’n fwy.
  • Rwy’n mynd i siopau elusen yn eithaf aml, lle gallaf brynu llenni a dillad gwely yn rhad iawn. Gellir torri’r defnydd i wneud gorchuddion clustogau neu eu defnyddio ar gyfer clytwaith. Beth am arbed eich dillad rhag gollyngiadau a chreu ffedog goginio brydferth ar eich cyfer eich hun.

Mae rhywfaint o’r llyfr yn sôn am wau. Mae’n amheus gen i y byddwn fyth yn datod dillad gwau ac yn gwneud siwmperi Fair Isle. (Efallai y byddech chi’n gwneud hynny, ond rwyf wedi bod yn gwau’r un gardigan ers pedair blynedd hyd yn hyn, felly ni fyddaf fyth yn gwneud.) Fodd bynnag, rwyf wedi, ac rwyf yn, torri siwmperi i wneud menig heb fysedd. Rwyf hefyd wedi’u torri i fyny i’w defnyddio fel stwffin ac wedi addurno siwmperi a chardiganau gyda gleiniau, botymau a choleri crosio. Mae llawer o bobl yn eu hedmygu’n fawr.

Yr awgrym olaf: os byddwch yn gweld rhywbeth rydych yn ei hoffi mewn siop elusen ond mae’n rhy fawr, prynwch y dilledyn a rhowch gynnig ar uwchgylchu. Mae’n haws gwneud rhywbeth yn llai na’i wneud yn fwy. Os ffrog sydd gennych, rhowch binnau i lawr yr ochrau, gwisgwch hi, ac os byddwch yn ei hoffi, pwythwch y semau. Os byddwch yn teimlo’n fentrus, gallwch wneud rhywbeth arall: gallwch wneud sgert neu flows allan o ffrog, trowsus byr allan o drowsus.

Beth sydd gennych i’w golli?

Mae Angela yn ysgrifennu blogiau ar Sew Angelic Threads, lle mae’n darparu syniadau ac awgrymiadau i’ch helpu i greu dilledyn hardd, hyd yn oed os nad ydych erioed wedi gwnïo o’r blaen.