Women picking cotton.

Pam ddylen ni brynu cotwm organig

Blog gwadd gan Gymdeithas y Pridd.

Mae caru eich dillad yn dechrau gyda phrynu’n fwy clyfar, felly mae’n bwysig deall o ble mae eich dillad yn dod. Mae’r stryd fawr yn llawn dewisiadau ffasiwn, ond dylai prisiau rhad wneud i chi feddwl – pwy sy’n talu’r pris mewn gwirionedd? Mae cynhyrchiant cotwm confesiynol yn niweidiol, ond mae dewis arall. Parhewch i ddarllen i ddarganfod pum ffordd y mae dewis cotwm organig o fudd i bobl a’r blaned.

Rhoi rheolaeth i ffermwyr, nid cwmnïau cotwm a addaswyd yn enetig

Mae ffermwyr sy’n tyfu cotwm a addaswyd yn enetig yn gaeth i gontractau llym. Mae hyn yn achosi risg gan na ellir gwarantu cynhaeaf o ansawdd a chnydau mawr. Hefyd, mae cnydau a addaswyd yn enetig yn fwy agored i sychder a chlefyd.

Nid yw dewisiadau ffermwyr organig yn cael eu rheoli. Mae egwyddorion organig yn annog ffermwyr i weithio gyda, yn hytrach nag yn erbyn natur, mewn ffordd gynaliadwy i gynorthwyo grymuso ac annibyniaeth ffermwyr ar raddfa fach a’u teuluoedd.

Cael gwared ar blaladdwyr peryglus

Mae angen cymysgedd o blaladdwyr peryglus ar gyfer ffermio cotwm confensiynol. Gall y cemegau hyn beryglu iechyd dynion, menywod a phlant cymunedau ffermio. Mae plaladdwyr yn hynod o gostus hefyd: mae 60% o gost cynhyrchu cotwm nad yw’n organig yn mynd tuag at eu prynu a’u defnyddio. Mae prisiau uchel o’r fath yn gorfodi nifer o ffermwyr i ddyled fawr.

Trwy wahardd y defnydd o blaladdwyr cemegol peryglus, a defnyddio technegau naturiol yn lle hynny i fynd i’r afael â phlâu, mae egwyddorion organig yn diogelu lles ffermwyr yn ogystal â’r amgylchedd.

Helpu ffermwyr i fwydo eu teuluoedd

Caiff cotwm confensiynol ei dyfu mewn un cnwd (o’r enw ungnwd). Mae costau mewnbwn yn uchel a’r enillion yn isel - sy’n golygu mai prin y mae ffermwyr ar raddfa fach yn gweld elw sylweddol. Fel arfer, mae ffermwyr cotwm ungnwd yn gorfod prynu eu bwyd gan nad oes ganddynt unrhyw dir dros ben i dyfu eu bwyd eu hunain, sy’n eu gwneud nhw’n agored i brinder bwyd a chynnydd mawr mewn prisiau.

Mae ffermwyr organig yn tyfu amrywiaeth o gnydau i helpu i gynnal pridd iach. Gall cael amrywiaeth o gnydau ddarparu ffynhonnell ychwanegol o incwm, gan wneud ffermwyr yn llai agored i fethiant cnydau a chyfrannu at ddeiet mwy amrywiol ar gyfer y ffermwyr a’u teuluoedd.

Arbed dŵr gwerthfawr

Fel arfer, caiff cotwm sy’n cael ei ffermio ei ddyfrio, sy’n golygu bod llynnoedd ac afonydd yn cael eu draenio i fwydo’r cnydau. Pan gaiff dŵr ei ailgylchu, mae cemegau o’r cynhyrchiad cotwm yn llygru’r dyfrffyrdd hyn, yn cynhyrfu ecosystemau ac yn bygwth iechyd bywyd gwyllt a phobl.

Caiff 80% o gotwm organig ei fwydo gan ddŵr glaw, sy’n diogelu storfeydd dŵr. Trwy gael gwared ar blaladdwyr synthetig, mae cotwm organig yn parhau i sicrhau bod dŵr yfed yn lân – mae effaith llygredd dŵr cotwm organig 98% yn is na chotwm nad yw’n organig.

Gwrthsefyll newid yn yr hinsawdd

O weithgynhyrchu gwrtaith a phlaladdwyr i danwydd ar gyfer cerbydau chwistrelli, mae ffermio cotwm confensiynol yn defnyddio llawer o ynni. Mae 83% o wrtaith synthetig yn mynd i’r atmosffer, gan allyrru symiau mawr o ocsid nitrus a all achosi perygl i iechyd.

Mae tyfu cotwm organig yn cynhyrchu hyd at 94% yn llai o allyriadau nwy tŷ gwydr. Hefyd, mae arferion organig yn gallu bod o fudd i’r amgylchedd trwy droi pridd yn ‘sinc’ carbon, sy’n tynnu CO2 o’r atmosffer.

Er y gall dillad organig weithiau fod yn ddrutach, o leiaf rydych yn gwybod nad oes rhywun arall yn talu’r pris. Meddyliwch am eich dillad fel buddsoddiad a chofiwch fod eich dewisiadau unigol yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol.

Darganfyddwch fwy am ymgyrch Cymdeithas y Pridd, ‘Have You Cottoned On Yet?’.