Container full of t-shirts for sorting and recycling at Bristol Textile Recyclers.

Symud mynyddoedd o ddillad: diwrnod mewn ffatri ailgylchu tecstilau

Fe wnaethom ymweld â Bristol Textile Recyclers i weld sut maen nhw’n dod o hyd i gartrefi newydd ar gyfer dillad ail-law.

Fe wnaeth Bristol Textile Recyclers agor drysau ei ffatri i’r cyhoedd yn ddiweddar ar gyfer wythnos #BigGreen, sef gŵyl cynaliadwyedd flynyddol Bryste.

Mae Bristol Textile Recyclers yn fusnes teuluol sy’n casglu 100 tunnell o decstilau bob wythnos o siopau elusen lleol a banciau tecstilau. Maent hefyd yn casglu o ysgolion a chynghorau lleol ac yn helpu clybiau chwaraeon, eglwysi, Sgowtiaid a Geidiaid, a grwpiau cymunedol eraill i godi arian trwy gyflenwi banciau ailgylchu rhad ac am ddim a threfnu ymgyrchoedd casglu dillad. 

Yn ystod ein hymweliad, roedd yn rhyfeddol gweld graddfa’r dillad, yr esgidiau, y dillad gwely a thecstilau eraill y cartref, y maent yn rhoi trefn arnynt bob dydd.

Sut caiff dillad a thecstilau eu hailgylchu

Pan mae dillad yn cyrraedd yn un o 13 o gerbydau casglu Bristol Textile Recyclers, caiff llawer o fagiau eu dadlwytho i ran o lawr y ffatri i ffurfio’r hyn a elwir yn ‘y bryn’. Ar adegau prysurach o’r flwyddyn, ‘y mynydd’ yw’r enw sy’n cael ei roi arno! 

O’r fan hon, caiff y bagiau eu gwacáu ac mae’r cynnwys yn mynd ar hyd gwregys gludo i’w graddio â llaw i mewn i un o 160 o gategorïau gwahanol. Mae tîm o oddeutu 40 o staff yn asesu pob eitem i bennu pa mor ailddefnyddiadwy ydynt ac i ba farchnad y byddant yn mynd.  

Y rhan gyntaf yw’r raddfa ‘hufen’ lle mae dillad ‘vintage a mympwyol’ yn cael eu hamlygu a’u gwahanu i mewn i gynwysyddion mawr. Mae’r eitemau hyn yn cyfrif am oddeutu 0.5% o stoc Bristol Textile Recyclers a chânt eu gwerthu i gyfanwerthwyr ac aelodau o’r cyhoedd yn y DU mewn gwerthiannau cilo vintage misol.

Clothes on a conveyor belt being 'cream graded' at Bristol Textile Recyclers.

Yr eitemau eraill a dynnir oddi ar y gwregys cludo ar gyfer y raddfa ‘hufen’ yw’r eitemau newydd neu’r rhai sy’n amlwg heb gael eu gwisgo. Caiff y rhain eu gwerthu i farchnadoedd dwyrain Ewrop ac maent yn cyfrif am 0.5% arall o’r stoc.

Caiff y mwyafrif o stoc Bristol Textile Recyclers ei raddio i mewn i ddillad haf ailddefnyddiadwy sy’n mynd i ganolbarth Affrica, a dillad gaeaf ailddefnyddiadwy i dde Asia. Ac mae’r rhain yn cynnwys pob math o eitemau fel crysau-t, ffrogiau, trowsys, crysau, sgertiau, dillad plant, cotiau ac esgidiau.

Roedd yn syndod darganfod fod galw mawr am fras, yn bennaf yng ngwledydd gorllewin Affrica, fel Benin, Ghana a Togo. Y mis diwethaf yn unig, gwerthodd Bristol Textile Recyclers 1,378 cilo o fras. 

Ar ddiwedd pob dydd, caiff oddeutu 20 tunnell o ddillad wedi’u didoli eu pacio mewn bwndeli a’u llwytho ar gynwysyddion yn barod i deithio i’w cyrchfan nesaf. (Os oeddech yn ceisio dyfalu faint yw 20 tunnell, mae’n gyfwerth â phwysau tri eliffant Affricanaidd gwryw llawn dwf).

Bales of clothes at Bristol Textile Recyclers, ready for their new destination.

And as well as running a finely-tuned textile sorting operation, BTR regularly teach children about the importance of recycling at educational assemblies and offer free factory tours to community groups, clubs and schools. They also run upcycling workshops and work with Labour Behind the Label, a campaign for garment workers’ rights. 

Yn ogystal â rhedeg gweithrediad sortio tecstilau manwl gywir, mae Bristol Textile Recyclers yn addysgu plant yn rheolaidd am bwysigrwydd ailgylchu mewn gwasanaethau addysgol ac yn cynnig teithiau rhad ac am ddim o gwmpas y ffatri i grwpiau cymunedol, clybiau ac ysgolion. Maent hefyd yn cynnal gweithdai uwchgylchu ac yn gweithio gyda Labour Behind the Label, sef ymgyrch ar gyfer hawliau gweithwyr dillad. 

Darganfyddwch fwy