Leather jacket

Ffocws ar ffabrig: Lledr

Lledr yw croen triniedig mamaliaid ac ymlusgiaid – mae’n sgil gynnyrch y diwydiant cig.

Mae lledr ar gael mewn nifer o bwysau, gweadau, lliwiau a gorffeniadau.
 

Gall unrhyw groen gael ei droi’n lledr – yn fyd-eang, caiff y canlynol eu defnyddio: Gwartheg/lloi 64%; defaid 14%; moch 11%; geifr 9%; anifeiliaid egsotig (e.e. crocodeilod, aligatoriaid, estrysod, neidr a physgod) 2%.

Mae trin lledr yn sefydlogi protein croen crai fel na fydd yn pydru. Y ddau fath fwyaf cyffredin o drin lledr yw:
Leather_Suede Nubuck_original_182510060.jpg

Crôm

Mae’n creu lledr meddal ac ystwyth y gellir ei liwio bron unrhyw arlliw. Dyma’r prif fath o ledr a ddefnyddir ac mae’n 80-90% o’r cyflenwad lledr byd-eang. Caiff ei adnabod hefyd fel wet-blue yn sgil lliw cromiwm sylffad y lledr. Caiff y croen ei roi mewn drymiau enfawr o doddiant trin lledr, a’i aflonyddu. Mae’r broses yn cymryd 24 awr.

Llysiau

Mae’n defnyddio rhisgl mâl, fel derwen neu gastanwydden, sy’n cael ei mwydo mewn dŵr oer. Caiff y croen ei hongian mewn pyllau dwfn o’r toddiant trin lledr, yna eu tynnu o’r pyllau a’u haenu â’r rhisgl derwen.  Mae’r broses yn cymryd cyfanswm o 12-14 mis. Fel arfer, mae’r lledr a gynhyrchir yn eithaf trwchus/caled a gwydn. Mae’r lliwiau gorffenedig yn amrywiaeth o frowniau cyfoethog, cynnes, fel arfer.

Problemau amgylcheddol

Mae trin lledr crôm yn cynnwys cemegau, cromiwm, a llawer o ddŵr. Gall rhai mathau o gromiwm a ddefnyddir gael effaith niweidiol ar yr amgylchedd pan gânt eu rhyddhau o danerdai heb eu trin. Fodd bynnag, mae systemau trin dŵr gwastraff a rheoliadau diweddaredig wedi gwella llawer o danerdai.

Er hynny, mae lledr dal yn adnodd-ddwys iawn i’w weithgynhyrchu, felly, mae’n well cael cymaint o ddefnydd o’ch eitemau lledr â phosibl, a gofalu amdanynt i ymestyn eu hoes.

Strwythur Lledr

Defnyddir graen a’r croen i wneud lledr. Mae trwch y croen yn cynyddu wrth i anifail heneiddio, fel mae croen llo yn deneuach, yn fwy llyfn ac yn fwy meddal na chroen gwartheg aeddfed, fel teirw.  

Caiff croen trwchus ei hollti’n llorweddol fel arfer, i roi sawl haen o ledr:

• Haen uchaf: Lledr hollt graen

• Haenau gwaelod: Lledr hollt cnawd.

Mathau o Ledr

Leather Jackets_original_580424728.jpg

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Lledr graen llawn

Y graen sy’n rhoi cryfder, gwydnwch a’i allu anadladwy i ledr. Mae’n datblygu patina yn ystod ei oes.

 Mae ar gael mewn tri math o orffeniad:

 • Anilin: Gallwch weld arwyneb/graen naturiol y croen.

Naill ai nid oes ganddo unrhyw gaen arwyneb, neu gaen arwyneb ysgafn iawn, i wella ei olwg a chynnig ychydig o amddiffyniad yn erbyn gollyngiadau a baw. Defnyddir croen o ansawdd uchel.

 • Lled-anilin: Mae ganddo gaen arwyneb ysgafn o bolymer/pigment, sy’n rhoi lliw cyson ac ychydig o wrthiant staen. Mae’n fwy gwydn nag anilin, ond mae’n dal i edrych yn naturiol.

• Pigmentog: Mae ganddo gaen polymer/pigment felly nid ydych chi’n gallu gweld graen naturiol y lledr. Mae’n edrych yn llai naturiol, ond mae’n wydn iawn, gan ei fod yn eithaf ymwrthol i staenio.

Lledr graen cywiriedig

Caiff diffygion eu cywiro neu eu sandio i ffwrdd, caiff graen artiffisial ei foglynnu ar yr arwyneb a chaiff y lledr ei drin â staen/llifyn.

Lledr hollt gorffenedig

Mae’n defnyddio rhan ganol neu waelod y croen. Rhoddir caen polymer arno a chaiff ei foglynnu i ddynwared lledr graen. Dylid ei ddefnyddio ar gyfer cymwysiadau straen isel yn unig gan ei fod yn wannach na lledr graen.

                
Leather_Suede_original_727873819.jpg
 

Mathau eraill o ledr cyffredin sydd ar gael

Bondiog – lledr ailffurfiedig gwneud – caiff ffibrau lledr a beindar polywrethan eu cymysgu, a chaiff yr arwyneb ei orffen â gwead tebyg i ledr. Caiff ei ddefnyddio’n aml ar gyfer dillad o ansawdd is.

Cyfansoddiad - lledr gwneud - caiff naddion/malurion lledr wedi’u hailgylchu o’r broses weithgynhyrchu eu bondio i haen ffabrig. Caiff yr arwyneb ei orffen â pholywrethan.

Nappa – Dyma’r term cyffredinol ar gyfer lledr llyfn wedi’i drin crôm, meddal, croen pob math o anifail.

Nubuck – Lledr anilin sydd wedi cael ei fwffio’n ysgafn ar yr arwyneb graen, i greu gorffeniad melfedaidd. Mae’r geden yn fain iawn oherwydd y strwythur ffibr tynn yn yr haen graen.

Patent - Lledr disglair a gloyw iawn.

Croen dafad – Caiff gwlân y ddafad ei adael ar y croen, sy’n ei wneud yn gynnes i’w wisgo. Caiff ei ddefnyddio ar gyfer cotiau, menig, sliperi.

Swêd – Lledr hollt sydd wedi cael ei lifanu i greu arwyneb nodedig. Fel arfer, mae’n feddal iawn ac yn hydrin, ac felly, mae’n dda i wneud dillad.

 

Gweler ein canllaw ar sut i ofalu am ledr