Young woman in sportswear, doing a yoga pose.

Ffocws ar ffabrig: spandex, lycra neu elastane

Ydych chi wedi prynu dillad i chi’ch hun a’r teulu ar gyfer y gampfa neu hobi chwaraeon newydd?

Mae spandex (sy’n cael ei adnabod fel lycra neu elastane hefyd) yn gyd-bolymer polyester-polywrethan a ddyfeisiwyd ym 1958 gan labordy’r cemegydd, Joseph Shivers at DuPont, yn Virginia, UDA. Mae’n ysgafn, yn gryf, yn elastig iawn ac nid yw’n amsugno dŵr nac olewau. Mae’n gryfach ac yn fwy gwydn na rwber ac mae bob amser yn dychwelyd i’w siâp gwreiddiol ar ôl ei ymestyn. Fel arfer, caiff ei gymysgu gyda ffibrau naturiol, ond gellir ei gymysgu gyda neilon hefyd.

Caiff spandex ei ddefnyddio i wneud dillad lle mae angen elastigedd parhaol, e.e. teits, dillad chwaraeon, dillad nofio a chorsedau. Caiff ei ddefnyddio mewn dillad sydd i fod i lynu wrth y corff ac aros yn gyfforddus ar yr un pryd. Ar gyfer y math hwn o ddilledyn, defnyddir 15 - 40% o spandex. Mewn ffabrigau wedi’u gwehyddu neu eu gwau, mae 2% o spandex yn ddigon i alluogi dillad i gadw eu siâp.

Sut i ofalu am ddillad nofio sy’n cynnwys spandex

Gall y clorin mewn pyllau nofio ddifrodi elastigedd gwisg nofio ac achosi i’r ffabrig felynu. Hefyd, mae cemegau o eli haul, tywod, halen, chwys ac ati, yn adweithio ag elastigedd y ffibrau spandex, gan achosi iddynt ymestyn, felly mae’n angenrheidiol glanhau eich gwisg neu drowsus nofio cyn gynted â phosibl ar ôl eu gwisgo.  

Dylech rinsio’ch gwisg nofio gyda dŵr tap, oer, ar ôl i chi ei gwisgo bob tro, p’un ai a ydych wedi’i gwisgo i nofio neu dorheulo. Os oes gennych amser, caniatewch i’r dilledyn socian am 30 munud. Yna bydd angen i chi olchi eich gwisg nofio (gan ddilyn y cyfarwyddiadau uchod), gan nad yw dŵr plaen yn cael gwared ar yr holl halogyddion.

Awgrymiadau i wneud i’ch gwisg nofio bara’n hwy

  • Os ydych yn nofio’n aml, dewiswch wisg sydd wedi cael ei gwneud yn dda, sy’n ddrutach yn gyffredinol, a dylai bara’n hwy.
  • Os ydych yn nofio llawer, ystyriwch wisgo gwisgo bob yn ail - bydd rhoi 24 awr o seibiant i’ch gwisg rhwng ei gwisgo yn rhoi cyfle i’r edafedd spandex fynd yn ôl i’w siâp.
  • I osgoi rhwygo, byddwch yn ofalus ble rydych yn eistedd, gan fod gan lawer o ochrau pyllau arwyneb garw gwrthlithro - ceisiwch eistedd neu orwedd ar dywel.
  • Torheulwch yn gyntaf, yna nofio. Os ydych yn bwriadu torheulo ar ôl nofio, gwisgwch wisg lân, sych.  Mae’r cyfuniad o glorin, chwys ac eli haul yn ddifrodol iawn i’r ffabrig.  
  • Gwisgwch hen wisg nofio yn y twb poeth – maen nhw’n cynnwys gormodedd o gemegau a gwres a fydd yn pylu ac ymestyn gwisg nofio.

Sut i olchi, sychi a thrwsio spandex, lycra neu elastane